25 Οκτωβρίου 2011

Η μακρόχρονη μνήμη της ράτσας

Σ' όλο τον κόσμο υπάρχουν ορισμένοι θρύλοι ή παραδόσεις τόσο παρεμφερείς στο βασικό τους περιεχόμενο που δύσκολα μπορεί να πιστέψει κανείς πως δεν έχουν κοινή προέλευση. Ο πιο δραματικός είναι ο θρύλος του κατακλυσμού, όπου με βάση την κακοήθεια ενός προκατακλυσμιαίου πολιτισμού, ο Θεός ή οι Θεοί, ανάλογα με την περίπτωση, αποφάσιζαν να τον καταστρέψουν διαλέγοντας έναν άνθρωπο ή ζευγάρι, ή περισσότερα - πάλι ανάλογα με την περίπτωση - και τους προειδοποιούσαν για να γλυτώσουν από την καταστροφή.


Ο δικός μας ο ιουδαιοχριστιανικός θρύλος του Νώε και οι δέκα γενεές πριν απ' αυτόν, ίσως να προέρχονται ή να έχουν κάποια σχέση μ' έναν παρόμοιο βαβυλωνιακό θρύλο, όπως ακριβώς και η ισλαμική παράδοση όπου ο λαός που καταστράφηκε λέγεται "λαός του Αδ". Ο Μεγάλος Κατακλυσμός και η μεταγενέστερη αποίκηση της γης από απογόνους των επιζώντων ήταν γνωστοί σε όλους τους λαούς της αρχαιότητας: στην Ελλάδα και τον Μεσογειακό κόσμο, στις φυλές της Βόρειας Ευρώπης πολύ πριν εμφανιστεί ο Χριστιανισμός, καθώς και στη Σουμερία, Βαβυλωνία, Περσία, Ινδία, Κίνα και άλλα μέρη της Ασίας.

Αυτός ο πασίγνωστος θρύλος βρέθηκε μάλιστα να κυκλοφορεί ακόμα και στις Ινδοαμερικανικές φυλές του Νέου Κόσμου, με μερικές αλλαγές για το πως γλύτωσαν οι επιζώντες και για το πως τα ζώα που διαλέχτηκαν για να σωθούν προσαρμόστηκαν στο αμερικανικό περιβάλλον, όπως τα λάμας, οι βούβαλοι, οι ιαγουάροι, τα κογιότ και άλλα, σύμφωνα με τις περιοχές.

Μερικές φορές ακόμα και ο αριθμός των ημερών που έβρεχε, σχεδόν συμπίπτει και για τις δύο όχθες του Ατλαντικού και κυμαίνεται από τα βιβλικά σαράντα μερόνυχτα μέχρι εξήντα σε ορισμένες ινδοαμερικανικές εκδοχές.

14 Οκτωβρίου 2011

Η γραφή


Δείγματα χαλικιών της Αζιλαίας Περιόδου (12.0०० χρόνια πριν). Ειπώθηκε πως τα ζωγραφιστά αυτά χαλίκια είναι μια μορφή γραφής ή ίσως ο πρόγονος της γραφής.


Στην περιοχή Μα ντ' Αζίλ της Γαλλίας βρέθηκαν κάποια "ζωγραφιστά χαλίκια". Μερικά απ' αυτά πάνω τους μοιάζει να έχουν γράμματα, αν και είναι πολύ πιθανό να είναι σύμβολα. Ένα απ' αυτά τα χαλίκια έχει πάνω του τον κύκλο με τον σταυρό, ένα σύμβολο που εμφανίζεται συχνά σε διάφορα απομακρυσμένα μεταξύ τους μέρη του κόσμου.


Η πινακίδα αυτή (του Γκλοζέλ της Γαλλίας, της Μαγδαληναίας Εποχής - 1०.००० χρόνια πριν) αν και υποστηρίχθηκε από πολλές αυθεντίες των προϊστορικών μελετών, χαρακτηρίστηκε σαν προϊόν απάτης, διότι αν την παραδεχόντουσαν σαν αυθεντική, θα έπρεπε να αναθεωρηθούν όλες οι κατεστημένες απόψεις για την αρχαιολογία.


Στο Γκλοζέλ της Γαλλίας βρέθηκε μία πινακίδα με χαραγμένα γράμματα। Είναι τόσο παλιά - κατατάσσεται στη Μαγδαληναία Περίοδο - πράγμα που μας οδηγεί στη σκέψη ότι άγνωστοι λαοί της Βόρειας Ευρώπης γνώριζαν τη γραφή χιλιάδες χρόνια πριν οι Αιγύπτιοι αναπτύξουν την ιερογλυφική τους γραφή.

6 Οκτωβρίου 2011

Ο Δίσκος της Φαιστού

Ο Δίσκος της Φαιστού της Κρήτης είναι ένας δίσκος με σχέδια που μοιάζουν να είναι ιερογλυφικές φιγούρες χαραγμένες σπειροειδώς και στις δύο όψεις του. Αυτός ο δίσκος θα μπορούσε να είναι ένα διασωσμένο παράδειγμα της εξέλιξης του αλφαβήτου διαμέσου του ζωδιακού κύκλου αν είναι αλήθεια - καθώς έχει υποτεθεί - ότι χρησιμοποιεί ζωδιακά σημεία για φωνητικά σύμβολα. Αφότου ανακαλύφθηκε ο Δίσκος της Φαιστού, το 1908, οι φιλόλογοι προσπαθούν να τον αποκρυπτογραφήσουν σα να περιέχει ένα κείμενο σε κάποια γλώσσα που μπορεί να «διασπαστεί» και να μεταφραστεί. Μία αυθεντία του Μινωϊκού πολιτισμού, ο Λεόν Πομεράνς, προτείνει τη γνώμη πως «δεν είναι γραμμένος σε καμιά γλώσσα, αλλά ότι είναι ένα αφηρημένο σύστημα αλληγορικών συμβόλων που προέρχονται απ' τους αστερισμούς του ζωδιακού κύκλου καθώς και άλλους αστερισμούς και που πρέπει να ερμηνευτούν και όχι να μεταφραστούν».

Ένα απ' τα συνηθησμένα σχέδια του δίσκου είναι ένα κεφάλι που φαίνεται να φοράει καπέλο με φτερά, κάτι που για μερικούς αποτελεί επιρροή απ' την άλλη πλευρά του Ατλαντικού και για άλλους απλώς έχει κάποια σχέση με την Ατλαντίδα.

Άλλα σχέδια του Δίσκου εμφανίζονται και σε άλλα σκαλιστά μνημεία της Κρήτης και άλλων νησιών του Αιγαίου και της Μεσογείου και σε έναν μακροσκελή θρύλο χαραγμένο σπειροειδώς σε μια στρογγυλή πέτρα στη Ντεντέρα ης Αιγύπτου.

Ένα καταπληκτικό χαρακτηριστικό του Δίσκου της Φαιστού είναι ότι τα διάφορα σύμβολα τυπώθηκαν ξεχωριστά πάνω στον υγρό πηλό, σα να λέμε δηλαδή ότι ο Δίσκος τυπώθηκε με κινητά στοιχεία μερικές χιλιάδες χρόνια πρωτού εφευρεθεί η τυπογραφία. Ωστόσο, είναι αλήθεια πως οι σφραγίδες για υπογραφές, συχνά στρογγυλές, χρησιμοποιόντουσαν πάρα πολύ στην αρχαιότητα απ' τους παμπάλαιους πολιτισμούς, στην Αίγυπτο, τη Σουμερία, την Κοιλάδα του Ινδού και άλλα μέρη.

Το καταπληκτικό λοιπόν χαρακτηριστικό του είναι πως ο Δίσκος της Φαιστού έγινε με τη χρησιμοποίηση μιας ολόκληρης συλλογής σφραγίδων ή συμβόλων για να διαμορφωθεί ένα ολόκληρο κείμενο. Με άλλα λόγια, η αρχή της τυπογραφίας ήταν γνωστή στην αρχαιότητα, αλλά το αν χρησιμοποιήθηκε ποτέ σε παπύρους, πέτρες ή άλλη ύλη σαν το χαρτί, θα μείνει αναμφίβολα ένα μυστήριο για μας.

3 Οκτωβρίου 2011

Η γραφή στην Ταρτησσό

Λένε πως ο εξαφανισμένος πολιτισμός της Ταρτησσού χρησιμοποιούσε ένα είδος γραφής με την οποία οι κάτοικοι κρατούσαν αρχεία χιλιάδες χρόνια πριν εξαφανιστεί. Ο Στράβωνας, ο Έλληνας Ιστορικός του 1ου αιώνα π.Χ. έγραψε: «Είναι οι πιο πολιτισμένοι από τους Ίβηρες. Ξέρουν να γράφουν και έχουν αρχαία βιβλία καθώς και ποιήματα ναι νόμους γραμμένους έμμετρους, τους οποίους θεωρούν 7000 χρόνων. Χαραγμένες επιγραφές σε βράχους της νοτιοδυτικής Ισπανίας , Βόρειας Αφρικής και Καναρίων Νήσων δείχνουν αρκετές γραφές που μοιάζουν αλφαβητικές και όχι εικονογραφικές και θυμίζουν φοινικικά ή ετρουσκικά γράμματα, αλλά δεν έχουν ακόμα αποκρυπτογραφηθεί και ίσως να έχουν κάποια σχέση με τη γραφή της Ταρτησσού.

Το ερώτημα για το πότε εφευρέθηκε το αλφάβητο αυτό μένει αναπάντητο, αφού το ίδιο το πρώτο αλφάβητο που αποδίδεται στους Φοίνικες, δεν ξεπερνάει τις αρχές της δεύτερης χιλιετίας π.Χ.

Αν λάβουμε υπόψη την μεγάλη ηλικία της Ταρτησσού και την αρχαιότητα που αποδίδεται στη γραφή της, καθώς και τις επιγραφές της Βόρειας Αφρικής και της Ισπανίας που δεν αποκρυπτογραφήθηκαν ακόμα, μπορούμε να εξετάσουμε την αινιγματική πιθανότητα ότι οι Φοίνικες δεν έφτιαξαν το αλφάβητό τους ξεκινώντας από τις σφηνοειδείς και ιερογλυφικές πηγές, αλλά το δανείστηκαν από κάποια άλλη δυτική πηγή στη διάρκεια των ταξιδιών τους και το υιοθέτησαν σαν κάποιο είδος συμβολικής στενογραφίας για το εμπόριο.

27 Σεπτεμβρίου 2011

Ταρτησσός ή Θαρσείδα

Μία ενδιαφέρουσα άποψη για την Ταρτησσό ή Θαρσείδα είναι ότι βρισκόταν στην ακτή της Ισπανίας προς τον ωκεανό και ότι από πολύ νωρίς διέθετε σημαντικό εμπορικό στόλο. Η Βίβλος περιγράφοντας τη μεγαλοπρέπεια της αυλής του Σολομώντα, αναφέρει ειδικά τις εμπορικές συναλλαγές της στο Γ’ Βασιλέων Κεφ. 10, στ. 22: «Το ναυτικόν του Σολομώντος μαζί με το ναυτικόν του Χιράμ μετέβαινε δια της Μεσογείου Θαλάσσης εις Θαρσίς. Κάθε δε τρία έτη το ναυτικόν του Σολομώντος επέστρεφεν από την Θαρσίς με χρυσίον, με άργυρον, με πολυτίμους λίθους και με πολύτιμα ξύλα».
Επίσης και στον Ιεζεκιήλ Κεφ. 27, στ. 12 βρίσκουμε: «Οι Καρχηδόνιοι ήσαν οι εμπορευόμενοι μαζί σου, χάρις στο πλήθος κάθε είδους των εμπορευμάτων σου. Και αυτοί σου έδιδαν προς αγοράν των εμπορευμάτων άργυρον, χρυσόν, σίδηρον, κασσίτερον και μόλυβδον».

Αρχαία ελληνικά ντοκουμέντα αναφέρουν ότι μερικά πλοία που είχαν πιάσει λιμάνι στην Ταρτησσό βρήκαν τόσο άφθονο ασήμι ώστε για το ταξίδι της επιστροφής τους αντικατέστησαν τις μολυβένιες άγκυρες που είχαν, με ασημένιες.
 Αρχείο:Tartessos.svg

Η παρουσία αυτής της εμπορικής μητρόπολης από την άλλη πλευρά του Γιβραλτάρ έδωσε λαβή για θεωρίες ότι η ίδια η Ταρτησσός ήταν η Ατλαντίδα και ότι οι Κρήτες και οι Έλληνες που την επισκέπτονταν επέδιδαν, κατά κάποιο τρόπο, τον μύθο της Ατλαντίδος στην πανίσχυρη και πλούσια πόλη που, πράγματι εξαφανίστηκε μετά που κατακτήθηκε από τους Καρχηδόνιους.

Οι Καρχηδόνιοι βεβαιώνουν ακόμα παραπάνω πως η πλούσια αυτή αποθήκη έπρεπε να εξαφανιστεί από τα μάτια του κόσμου κάνοντας μία συμφωνία με τους Ρωμαίους αμέσως μετά την κατάκτησή της που επέτρεπε τα ωκεάνια ταξίδια πέρα από το Γιβραλτάρ μόνο σε καρχηδονιακά πλοία.

21 Σεπτεμβρίου 2011

Χαμένη Ιστορία

Μεγάλες και ισχυρές πολιτείες απλώς εξαφανίστηκαν. Στην περίπτωση της Βαβυλώνας – μιας μητρόπολης με πληθυσμό εκατομμυρίων – χάθηκε ακόμα και η τοποθεσία της κάτω απ’ την έρημο για να ξαναβρεθεί 2.000 χρόνια αργότερα. Η Σπίνα, ένα μεγάλο εμπορικό επίνειο των αινιγματικών Ετρούσκων, προ-ρωμαϊκών κυβερνητών της Ιταλίας, ανακαλύφθηκε ξανά μόλις το 1935 απ’ τον αέρα, σχεδόν συμπτωματικά καθώς οι διαφορετικές σκιές της χλωρίδας στους παράκτιους βάλτους χάραζαν το σχήμα αρχαίων ανακτόρων, κτιρίων, δρόμων και καναλιών.

Άλλες αρχαίες πολιτείες που εντοπίστηκαν, όπως το Τιαουανάκο στην Αμερική, τα χωριά της εποχής του Χαλκού στη Βόρεια Ευρώπη, εγκαταλειμμένες πόλεις στις ερήμους της Κεντρικής Ασίας και στην Κοιλάδα του Ινδού, θεωρούνται χαμένες για την ιστορία διότι δεν υπάρχουν γραπτά στοιχεία της εποχής τους που ν’ αναφέρονται σ’ αυτές ή τουλάχιστον στοιχεία που να μπορούμε να διαβάσουμε. Οι αρχαίοι Χαλδαίοι άφησαν ένα μεγάλο χρονικό περιθώριο για προϊστορικούς πολιτισμούς, προσδιορίζοντας ένα χρονικό διάστημα 39.180 ετών ακριβώς, ανάμεσα στον Κατακλυσμό και την πρώτη ιστορική δυναστεία.

Μπορούμε να παρακολουθήσουμε την πορεία της ιστορίας όπως είναι γραμμένη και όταν μπορούν να της δοθούν χρονολογίες. Όταν δεν υπάρχουν γραπτά στοιχεία, τότε κουλτούρες και πολιτισμοί παραμένουν συνεχώς χαμένοι σε μία θάλασσα από εικασίες και υποθέσεις και χιλιάδες χρόνια προϊστορίας υπάρχουν μόνο σα θρύλοι και παραδόσεις στις αναμνήσεις κάποιας φυλής ή πιο συχνά ακόμα ξεχνιούνται εντελώς. Ο όρος «προϊστορία» καλύπτει αξιόλογα κεφάλαια ιστορίας της Εποχής του Λίθου και του Χαλκού, αλλά αφού δεν έχει καταγραφεί παραμένει, βέβαια, προϊστορία.

16 Σεπτεμβρίου 2011

Οι ουράνιοι θεοί

Ένα γενικό χαρακτηριστικό κοινό σε όλους τους θρύλους που διασώθηκαν ως εμάς και που αναφέρονται σε επισκέψεις που έκαναν σε διάφορες φυλές και έθνη οι «θεοί από τη θάλασσα», είναι ότι συνήθως παρουσιάζονται με ειρηνικές διαθέσεις φέρνοντας τον πολιτισμό, με μόνη εξαίρεση τους πολεμοχαρείς Άτλαντες που λέει ο Πλάτωνας πως οι συμπατριώτες του οι Αθηναίοι χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν με αποφασιστικότητα.

(Προϊστορική σπηλαιογραφία από την έρημο Καλαχάρι της Νότιας Αφρικής. Το ένδυμα του ατόμου είναι ασυνήθιστο για την εποχή και την τοποθεσία και δείχνει να φοράει γάντια, μπότες και άλλα ανεξακρίβωτα στολίδια.)

Υπάρχει ένα τρομερό αντίστοιχο στην ίδια μας την εποχή. Οι ιθαγενείς της Νέας Γουινέας στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν καταγοητευμένοι που οι «λευκοί θεοί» ήρθαν στη χώρα τους με τις ιπτάμενες μηχανές τους φέρνοντας ένα σωρό εκπληκτικά ευρήματα και θησαυρούς που απλόχερα μοίραζαν στους κατάπληκτους και γοητευμένους ιθαγενείς, χαρίζοντάς τους μάλιστα και μαγικά γιατρικά που θεράπευαν μερικές απ’ τις αρρώστιες τους. Μέχρι σήμερα, σε απομακρυσμένα χωριά, περιμένουν να ξανάρθουν οι λευκοί θεοί τους οποίους γνώρισαν οι πατεράδες τους στα ένδοξα χρόνια 1942 – 1945 και τόσο οι ίδιοι όσο και οι απόγονοί τους φτιάχνουν κακομοιριασμένα ομοιώματα από αεροπλάνα, διαδρόμους προσγείωσης, τζιπ και στολές από καλάμια, χώμα, πέτρες και ύφασμα με την ελπίδα πως οι θαυματουργές επισκέψεις των ουράνιων θεών θα επαναληφθούν κάποια μέρα.